Jaargang VI - nummer 1 - april 2001

 

Driemaandelijks mededelingsblad van de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde in de Westhoek

 

Aktiviteitenkalender

 

-Woensdag 18 april : om 20 uur in de bovenzaal van het t Zilveren Hoofd, Rijselstraat 49 te Ieper, diavoordracht over : Het verhoor en de berechting van misdadigers door de tijden heen, door gastspreker Hugo Driesen. De boeiende voorstelling geeft een beeld van de gebruikte bestraffingsmethoden. Het begint in het Romeinse Rijk : tot de hoofdzonden behoorden laster, het loslaten van vee op de bloeiende oogstvelden, brandstichting, meineed, moord en zelfs nachtlawaai. Het vervolg vinden we in de Middeleeuwen waar de schout de rol vervulde van openbare aanklager. Gevangenen zaten toen opgesloten op eigen kosten. Bij moord, verkrachting en ontvoering had de familie van het slachtoffer recht op wraak en zo ontstonden vetes die soms generaties lang duurden. Hoe werkte de “vierschaar”, en hoe zat het met het beroep van beul ? Nog veel meer onderwerpen omtrent dit thema worden behandeld. Het wordt ongetwijfeld een leerrijke, boeiende en gruwelijke avond.

 

-Dinsdag 8 mei : om 20 uur genealogische en paleografische vormingsavond in het Stadsarchief van Poperinge (G. Gezellestraat 3) o.l.v. Henri Vandenberghe en Stefaan Riem.

 

-Woensdag 16 mei: in de bovenzaal van het t Zilver hoofd, Rijselsestraat 49 te Ieper, om 20 uur: een thema-avond met twee besprekingen "Opzoekingen in het stadsarchief Poperinge" door H. Vandenberghe en "Genealogische speurtocht doorheen het OCMW- archief van Ieper" door S. Lazoore. (de eerder aangekondigde voordracht door J. Desreumaux wordt verplaatst naar het najaar)

 

-Dinsdag 18 september: avondbezoek aan de bibliotheek van het Centre de Recherche Généalogique Flandre Artois te Belle.

Afspraak voor vertrek om 19u30 op de Grote Markt te Ieper aan de voorzijde van het gerechtsgebouw. De verplaatsing gebeurt met eigen personenwagens. Ter plaatse worden wij onthaald door de voorzitter van deze zustervereniging.

 

Familienamen in het nr. 133 van het fonds Merghelynck[1]

 

Dankzij de alfabetische naamindex achteraan in het Vade-Mecum[2] kan elke genealoog nagaan of de door hem gezochte familienaam voorkomt in ‘bepaalde’ werken die deel uitmaken van Merghelynks verzameling.

We leggen bewust de nadruk op ‘bepaalde’ want wie de betrokken catalogus volledig doorneemt, stelt al vlug vast dat niet op alle onderdelen van het Merghelynck-fonds een naamtafel werd gemaakt. En waar er toch sprake is van een index, is die niet altijd integraal door Arthur Merghelynck in zijn catalogus overgenomen.

Tijdens een poging om op zijn minst één van die lacunes op te vullen, dienden ook wij uiteindelijk rekening te houden met de beperkte ruimte die ons in dit medelingenblad wordt toegestaan. Daarom kozen wij hier voor het nr. 133 : een in 1451[3] opgestelde terrier van de St.-Pieterskerk te Loo. Arthur verwierf het mooi beschreven perkament tijdens een verkoping, en maakte er in 1881 een naamindex op. Zo staat het althans in sierlijk schrift op de kaft ervan aangegeven.

Al vlug rees het besef dat deze naamtafel fouten kon bevatten. Hier en daar leek een naam op dubieuze wijze geschreven, alsof de samensteller zelf nog twijfelde ... En omdat de slechte kwaliteit van onze fotocopies van microfilm ons parten kon spelen, keken wij een en ander na in het landboek. Wij beperkten ons tot steekproeven, maar toch voldoende om tot een ontstellend resultaat te komen. Maar zonder een diepgaande studie van het fenomeen Merghelynck en zijn nalatenschap wensen wij geen oordeel te vellen. De mogelijkheid bestaat immers dat hij, jaren later bij het samenstellen van zijn Vademecum, ondertussen zelf inzag dat de kwaliteit van zijn naamindex ondermaats was en dus niet voor overname in zijn inventaris in aanmerking kwam.

Hoewel vermoedelijk nog steeds niet foutloos (en wij maakten wellicht ook fouten), volgen hieronder de familienamen die wij in de naamtafel aantroffen. De door ons nagekeken namen worden gevolgd door een * en bij een door ons afwijkende lezing noteerden wij die vervolgens tussen haakjes met vermelding van de folioreferentie.

 

Vanden Abeel, Abey, Adaems, Aerlebout, Aernoud, Aendobee* (f°23 Aendebec), Alone* (f°24v° Alovere[4] ?), Andries, Annaerds, Anseel, Baelgen*, Van Bambeke, Bames* (f°19 Bammes[5] ?), Bampoele, Banes, De Bats, Baye*, Becaerds, Belles, Van der Beke, Beerds, De Berd, Van den Berghe, Bernaghe, Van Bieren, Biese, Bliecx, Bluffier*, Boetins, Bollaerds, Bomers* (f°30 Bommers[6] ?), Boudin, Boudshooft, Boyen’s, Brandts, Brigghe, Brood, Broodlosen, Bru*, De Brune, De Bruns, Van den Bryaerde, Budsins, Buffiers* (f°4bis Bluffier), Van der Burch, Canin, Vander Cappelle, Cants, Claeys, Clayssoens, Cokers, Colins, De Conninc, Coopman, Coppin, De Cot, Couse, Cox, De Cupere, Daman* (f°29 Damman[7]), Vande Damme, Delners* (f°17 Delvers), Diederycx, Dons*, Doosterlinc, Drincham, Duerendale, Dunders*, Egghersone, Van der Elst, Folps[8], Fondessele* (f°41v° Fondeffele f°44 Fundeffele), Galant, Gaveloos, Ghelins, Gheraerde, Gleyscoof*, Ghyselins, Gillis, Gillissoene, Godscalk, Greindoor*, Gryeiweide* (f°39v° Griseweider), Hancke, Hanninssone*, Haps*, De Hase, Hauweels, Vander Hawe*, Hebbin, Vanden Hocke* (16v° Vanden Hecke), Heesboud*, Henemans, Heinrycx, Hertebrekers, Hil* (f°25[9]), Hilfoort* (f°27bis Hiltfoort), Hift* (f°16 Bast), Van Hooderic* (f°42 Van Hodinc of Hodeuc), Hoeken* (f°40v° Hackers), Honds, Van den Hoochstraete* (f°29 Van der Hoochstraten), Hoolbecke* (f°42 Hoolbeix), Hoolpipe*, Van de Houcke, Huerlebouds, Hurkins, De Hurtere* (f°14v° Heurters), Hurtsebouds, De Huwerae, Jacobs, Joris, Joys, Juerdaens, Kekerare*, Van den Kerckhove, Knibbes*, Lambaerde* (Lambaerds), Lancbeene, Lan*, Laurni* (f°22bis Laurin), Van Leinsele, Lenys*, Lems* (f°14v° Bux), De Leme* (f°1 De Lewet), Leys, Loddere, Lodewycx, Loot, Lueghenaere, Maelgh’s* (f°24 Maelgheers[10]), Maelgheer*, Maes, Mandekin, Manin, Masins, Mattaerd, Mees, Mercheem* (27v° Van Mercheem), Meighe* (f°30 Meingheer[11] ?), Mettenzweerde, Miets* (f°16 Neuts), Miewins* (f°17v° naam niet aangetroffen) , Van de  Missoens* (f°4 Baudinssoens), Moes* (33v°[12]), Moors, Moyaerde, Muets, De Negherode* (f°40v° Van Neghenrode[13] ?), Neute, Van Nieukerken, Nolens, Van Noordovere, Ortewinne* (f°16v° Ortewims ?), Van den Oyen, Panckouke, Pans* (f°24v° Paus), ’s Pape* (f°40v° Papen[14]), Paulins, Pauwels, Peys*, Plessier, Pollinchove, Proens, Van Quaetbeecke, Quaetjonck, Renynghe, Van den Rine, Rouckinghem, Rovers[15], Rubrouck, Rycquaerds* (f°30 Rucquaerds), Rycx, Saghen* (f°44bis Zaghers), Saloen*, Sanders, Scelewaerds*, Scelewen*, Scult (f°28v°[16]), Seppins*, Vanden Sleehaghe, Sleyscoof* (f°24 Gleyscoof), Slofs* (f°14 Slafs), Smits, Soetorin* (f°34v° Soetoom), Solps, Soys, Spierinc, Spikers, Spots, Stalins, Stavels, De Steme, Van den Sterchove*, Steuten*, Van der Straten, Struebels*, Struvers* (f°14 Struiers ?), S’Tijtoos* (f°10 Stijtvos), Van den Sweene, Sutters, Tackaerde, Van den Tarise* (f°40v° Van den Tarre), Tastevoords*, Tax*, Thenins, Thmins* (f°3v° Thuuns), Therrys, Uttins[17], Van Thourout, Timmerman, Van den Torre, Vaelcanten of Vaelgants* (f°12v° Vaelianten f°4v°Vaelgants), Valcke, Valx, Vestch* (f°39 Vestels), Van Veurne, Veysen, Vincx, Visch, Vitins* (f°1v° Uttin f°40v° Vitins), Vleeschs*, Van Vleterne, Vlieghe, Volen, Volenken, Volkaerde, Volmaere, Vos, Vreglensonne* (f°42 Vreysensoens), Vroede, Vuust, Waeghemaker, Wale, Van den Walle, De Wavele, Weghervaet* (f°3v° Weghervoet), Weyfins, Willemssone* (f°42 Willemssoens), Van Wilsberghe, Wouterssone, De Wulf, Van Ysenberghe, Zaghers, Zovers* (f°12 Rovers), Zynaerds*

 

Stefaan Riem

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Genealogen vragen

 

-Wie heeft informatie over de familie "DE CAESTECKER" en zijn aan verwanten. Informatie kan u sturen naar Francois Decaestecker, 86 chemin des Brouckes 59850 Nieppe France.

 

-Waar kan men de staten van goed vinden van de  gemeente Boeseghem  in het kanton Hazebrouck ( kasselrij Cassel) en Thiennes twee gemeenten in Frankrijk. of wie weet meer over de familie HEMPS (HEINS) X BAUDENS ca 1639.

Bouden Jean-Paul, Grauwe broedersstraat 12 8600 Diksmuide.

 

-Wie heeft informatie over het huwelijk Ange Deconinck - Recour uit Wijtschate en geboorte van hun zoon Josse Eloi Deconinck ° 1707 Wijtschate. Deconinck Eddy, Markt 6, 8957 Mesen

 

-Theo Van Yperen zoekt de navolgende gegevens betreffende zijn voorouders. Ondertrouw op 16 maart 1585 te Leiden met betoog van Benthuizen: Pieter Pieterszn van Ypere(n), geboren te Ieper, geassisteerd door Arnoult Brasschaert van Gistele met:
Jacomijne Meijers, geboren te Loo, geassisteerd door Thonijntgen Bake van Duijnkercken. Ook in Leiden ben ik nog op zoek, aldaar naar de originele inschrijving, tot nu toe jammer genoeg zonder resultaat.
Theo van Yperen, Møllevej
51 A, DK-2791 Dragør.

werk: Theo_van_Yperen@gyldendal.dk
thuis: van_Yperen@mail.tele.dk

 

Publicatie

 

D. DENDOOVEN en J. SNICK, MATTHIJS  DE VISCH, 150 p. uitgave David Fonds Reninge.

 

Is de belangrijkste West-Vlaamse schilder van zijn generatie. Hoewel hij geboren is in Reninge speelt nagenoeg de volledige carrière van Matthijs De Visch zich in Brugge af. Daar leert hij voor kunstschilder en komt hij in 1732 terug na naar Parijs en ItaLië te zijn getrokken om zich te vervolmaken. In 1737 huwt hij Petronilla Iweins uit Lo.

Het boek kan bij afgehaald worden bij Gilbert Lahoutte, Dorpplaats 11, 8647 Reninge of door overschrijving van 550 BEF ( + 150 BEF verzendingskosten ) op rekeningnummer 979-9574377-94 van DF-uitgaven Reninge met vermelding " De Visch".

 

Robert VANNESTE, Tieltenaars overleden tijdens hun militaire dienst voor Frankrijk 1798-1814, Tielt, V.V.F. -Tielt, 2001, 51 p., 150 BEF.1

Jan CALLENS, De buitenpoorters van Kortrijk in de Roede van Tielt (1639-1720) en de Roede van Deinze (1639-1795), V.V.F.-Tielt, 2001, 487 p., 700 BEF

Arnold SCHAUBROECK, Bidprentjes van de 19e eeuw. Deel 1, Tielt, V.V.F-Tielt, 2000, 250 p., 400,-BEF. - 9,92 EUR.

 

H. Ronse de Craene, Overlijdens van het Onze-Lieve-Vrouw Gasthuis te Ieper 1765-1785. Een uitgave van Westhoek v.z.w. Het boek bestaat uit 90 blz.,A4, met illustratie en kan aangekocht worden d.m.v. overschrijving van 425 BEF. + 150 BEF (verzendingskosten) op rekeningnr. 464-8289111-29 op naam van Westhoek v.z.w., Oude Veurnestraat 37, 8900 Ieper, met vermelding "Gasthuis 1765-1785.

 

F. Bauwen, Inwoners en Poorters van Ieper 7 juni 1666 tot 4 juli 1672, Deel 14, 209 p.

Af te halen of door overschrijving van 500 BEF (+100 BEF verzendingskosten) op rek. 000-1673822-87, op naan Stadsarchief, Lange Meersstraat 9, 8900 Ieper.

 

Vlaamse Vereniging voor Familiekunde

 

H. Driessen  stelt voor op

 

WOENSDAG 18 APRIL 2001

om 20 uur

in taverne " 't Zilveren hoofd "

Rijselsestraat  te Ieper

 

HET VRHOOR EN DE BERECHTING VAN DE MISDADIGERS TIJDENS HET ANCIEN REGIME

 

Terechtstelling van heksen

 

Toen in 1593 op de markt te Ieper een grootmoeder, moeder en kleindochter aan het vuur werden prijsgegeven, werd het meisje, nadat het eerst werd gewurgd, zodanig in stro gewikkeld dat het aan het oog werd onttrokken. Op de dag van de executie begeleidde een hele stoet de veroordeelde, die soms plaats had genomen op een kar, naar de terechtstellingsplaats. Op sommige plaatsen, zoals te Veurne in 1597 en 1601 en te Oostende in 1605, waar de beul van Brugge voor de executie zorgde, bouwde een timmerman een hokje (hobette, maisonnette) en een ronde staak, zodat de executie aan het publiek werd onttrokken.

Bij zo'n terechtstelling werd de heks geflankeerd door een aantal gewapende dienaars, schutterijen, schepenen, vertegenwoordigers van hogere gerechtelijke instanties en burgers.

Het vonnis werd publiek voorgelezen zodat iedereen zou overtuigd zijn van de misdrijven van de veroordeelde. Vervolgens spoorde de geestelijke haar aan berouw , te tonen. Daarna was het woord aan de beschuldigde dat zij de feiten zou bevestigen, en vergiffenis zou vragen aan God. Nadat de heks door het vuur was verteerd, begaven de vooraanstaanden zich naar een naburige afspanning, waar een uitvoerig eetmaal was besteld.

Verwijzing; Heksenprocessen in de Nederlanden, F.Van Hemelryck, 1982.

 

 

 

 

          

Tcleene Capitel in Vlaemertynghe[18]

 

De naer volghende zyn de persoonen boven de zes jaeren oudt wonende binnen Tcleene Capitel in Vlaemertynghe upgheschreven ter presentie vande ghecomitteerde van myne heeren Bailliu ende Schepenen vander zale ende casselrie van Ypre, ter redemptie vande molaige[19] voor een half jaer inghegaen talderheylighen 1616, houdende mey 1617 faict desen

 

Bossette Simoen[20]                                           

5[21]

Bouwet Jacques

2

Catry Jehan

2

De Puudt Ghileyn

2

De Quicke Fransois

2

De Sneepere Jan, de weduwe van

4

De Weesere Jan, Maikin de weduwe van

3

De Wyntere Adriaen

6

Elias Jacob

7

Kyndt Robert

4

Lauwers Jacques

5

Maesen Pieter

3

Marten Mahieu

3

Mottoen Joos

2

Ollivier Pieter

5

Pieren Jacob, de weduwe van

6

Vander Mersch Jacquemyne

1

 

Compt tsamen lxii persoon

 

Bron : Ieper, Stadsarchief, Kasselrij, Bruine Pakken nr. 5.8

Stefaan Lazoore

 

 

 

 

 

 

 

 

 



[1] Het fonds Merghelynck wordt bewaard in de Koninklijke Bibliotheek te Brussel. Wij maakten gebruik van de microfilms in het Stadsarchief Ieper.

[2] Arthur Merghelynck, Cabinet des titres de généalogie et d’histoire de la West-Flandre et des régions limitrophes ou Vade-mecum pratique et utile de connaissances historiques et indicateur nobilaire et praticien de ces contrées, ou catalogue-répertoire analytique, méthodique et raisonné de 555 manuscrits, Doornik, 1896-1897.

[3] In tegenstelling tot wat het Vade-mecum aangeeft, lezen we boven de door A. Merghelynck gemaakte naamindex : Table des noms de personnes citées dans le Terrier de l’Eglise St.-Pierre de Loo 1450. De hoofding van het archiefstuk geeft uitsluitsel : op de eerste dag van maart 1450. De omzetting van oude stijl met Pasen als jaarwisseling, naar nieuwe stijl brengt ons bij 1 maart 1451...

[4] Afgekort.

[5] Op f°19 van de terrier troffen wij een gekrulde streep boven de ‘m’. Dergelijk symbool wijst duidelijk op een afkorting. Wij denken in de eerste plaats aan Bammes, maar Bampoels of Bambekes zijn niet uit te sluiten.

[6] Op f°30 van de terrier vonden wij een gekrulde streep boven de ‘ome’. Dit toont aan dat de naam werd afgekort. Een afkortingsteken op die lettercombinatie duidt er meestal op dat er een ‘m’ ontbreekt.

[7] Op f°29 staat een afkortingsteken boven de ‘m’ van Daman. Dit wijst er o.i. op dat er een ‘m’ ontbreekt.

[8] Tijdens onze steekproeven was ons nog niet opgevallen dat Merghelynck ook de naam Solps vermeld in zijn index. Wij vermoeden een verkeerde lezing : Folps of Solps ?

[9] Hoewel Colaerde Hil vermeld wordt op f°25, vonden we de naam niet in index.

[10] Onze versie van deze afgekorte naam zagen we enkele regels verder op de betrokken folio bevestigd.

[11] Op f°30 van de terrier troffen wij een gekrulde streep boven de ‘ei’. Wij vermoeden daarom dat het hier om de afgekorte versie van Meinghe of Meingheers gaat.

[12] Hoewel Pieter Moes vermeld wordt op f°33v°, vonden we de naam niet in index.

[13] Op f°40v° van de terrier staat boven de tweede ‘e’ van Negherode een afkortingsteken. Wij stellen Neghenrode voorop, maar sluiten andere interpretaties niet uit.

[14] Afgekort tot Pape.

[15] Zie ‘Zovers’.

[16] Per toeval ontdekten we de naam van ‘Niclaus Scult uit Duway’ op f°28v°, terwijl deze naam niet als dusdanig in Merghelyncks naamindex wordt vernoemd.

[17] Zie Vitins.

1 Voor meer informatie over deze publicaties uit Tielt: tel Lucien Ailliet 05140 11 36

[18] Remi Duflou, Geschiedenis van Vlamertinge, Langemark 1956 : Deze heerlijkheid behoorde toe aan het Kapittel van de St.-Pieterskerk te Rijsel, die het patronaatschap over de parochiekerk van Vlamertinge bezat.

[19] Moulaige : maalgeld ; zie voor meer info Pieter Donche, Belastingen in Vlaanderen in het ancien régime, in Vlaamse Stam, 1997, nr. 9, p. 369.

[20] Deze kolom bevat de namen van de belastingsplichtige gezinshoofden.

[21] Kolom met het aantal personen die deel uitmaakten van het gezin.